MVO: steun en kritiek bij SER-duurzaamheidskader biomassa

Biomassa is een belangrijke bron om de energievoorziening te verduurzamen. Er is echter veel discussie over hoe duurzaam het echt is. Het kabinet wil daarom dat er een kader komt voor duurzame biomassa en de SER heeft daarover op 8 juli 2020 een advies uitgebracht. MVO heeft bij de totstandkoming van het advies de volgende punten naar voren gebracht.

MVO kan zich vinden in de hoofdlijnen van het SER-duurzaamheidskader biomassa. De Nederlandse oliën- en vettenindustrie steunt en werkt actief aan internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, het realiseren van de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde naties en is voorstander van een breder due diligence kader zoals die momenteel in EU-verband wordt ontwikkeld.

MVO steunt de keuze van de SER om aan te sluiten bij het Europese kader van de Renewable Energy Directive (RED). Europese harmonisatie is van groot belang wanneer het gaat om de internationale handel in grondstoffen. Nederland is immers een klein land en onze industrie produceert voor een belangrijk deel voor de rest van Europa.

De verwijzing naar het gebruik van ILUC (indirecte veranderingen van landgebruik) door de Europese Commissie lijkt voorbarig. Wetenschappelijke consensus over ILUC ontbreekt en Indonesië heeft bezwaar aangetekend tegen het gebruik van ILUC bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Toepassing van het ILUC-principe betekent in feite een verbod op het gebruiken van de betreffende grondstof. Verdere verduurzaming is dan niet langer aan de orde en alle dialoog stopt. Het rapport dat als basis diende voor het aanwijzen van palmolie als hoog ILUC-risicogrondstof is door de Europese Commissie zelf opgesteld en niet onafhankelijk. Over een jaar moet een herziene rapportage op tafel liggen.

MVO is blij dat de SER de successen van internationale multistakeholderinitiatieven zoals de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RPSO) en de Round Table on Responsible Soy (RTRS) duurzaamheidscertificatie waardeert. Deze initiatieven omvatten zowel milieu- als sociaal-economische aspecten.  

Ondanks dat de sector zich op veel punten in het SER-advies kan vinden, herkent de Nederlandse oliën- en vettenindustrie zich niet in het beeld dat de SER schetst over de plaats van biomassa in de maatschappij. De SER lijkt biomassa vooral te zien als een bron van voedsel en alle andere toepassing daaraan ondergeschikt te maken. Dit is een wat enge kijk op de wereld waarin boeren gewassen telen op basis waarvan de agro-industrie producten en halffabricaten maakt. Slechts een klein deel van de gewassen is geschikt en in voldoende mate beschikbaar om in de voedingsbehoefte van de mens te voorzien. Een bredere blik laat zien dat in biomassaproductie de productie van voedsel, diervoeder, materialen en energie hand in hand gaan. Ook het onderscheid dat door de SER gemaakt wordt tussen hoogwaardige en laagwaardige toepassing is arbitrair. Energie is niet minder belangrijk dan voedsel. Energie is nodig om voedsel te produceren, te bewerken, te transporteren, te conditioneren en uiteindelijk te bereiden. Daarnaast kan de mens niet zonder energie voor verwarming en koeling en niet zonder bouwmaterialen en chemicaliën. Een integrale visie laat zien dat voedselproductie niet kan zonder toepassing van de volledige plant met het nuttig inzetten van biomassa voor materialen, chemicaliën, meststoffen en energie. 

Voorzitter van de SER Mariëtte Hamer concludeert in haar voorwoord dat bepaalde vormen van biomassa zoals biodiesel voorlopig als transitiebrandstof zullen worden ingezet voor specifieke doeleinden die vooralsnog geen alternatief hebben: “Soms is de inzet van biogrondstoffen een tussenoplossing omdat technische alternatieven nog niet betaalbaar en beschikbaar zijn, zoals geldt voor zwaar wegtransport, de zeescheepvaart en luchtvaart. Maar de richting is duidelijk: duurzame biogrondstoffen zijn in de vorm van hoogwaardige toepassingen in materialen en bepaalde sectoren, zoals de chemie, een blijvend onderdeel van een duurzaam eindbeeld.”

Klik hier voor het SER Advies Duurzaamheidskader Biomassa.

Klik hier voor het persbericht van de SER.

 

Laatst gewijzigd: 9 juli 2020