Op 1 januari 2007 is nieuwe Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) in Nederland van kracht geworden. Het belangrijkste doel van deze wet is het vergroten van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor het Arbo-beleid. Binnen branches en sectoren moet dit leiden tot meer maatwerk op het gebied van arbeidsomstandigheden.
De overheid geeft nog wel aan welk beschermingsniveau tijdens het werk moet worden bereikt. Per sector kunnen werkgevers- (brancheorganisaties) en werknemersorganisaties (vakbonden of ondernemingsraden) samen afspraken maken. Deze afspraken worden vastgelegd in een zogenaamde ‘arbo-catalogus'. In zo’n arbo-catalogus zijn de risico's opgenomen waar werknemers in hun dagelijkse werk mee te maken (kunnen) hebben. Afspraken gaan over de wijze waarop de risico's kunnen worden voorkomen of verkleind, bijvoorbeeld door het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.
In de Arbeidsomstandighedenwet staan diverse plichten van de werkgever opgesomd, zoals het organiseren van het werk op een zodanige wijze dat de werknemers er geen schade door oploopt, het beperken van monotone en tempogebonden arbeid, het voorzien van faciliteiten voor eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie in geval van rampen en het gelegenheid geven aan werknemers om zichzelf wanneer nodig in veiligheid te brengen.
Werknemers dienen volgens dezelfde wet naar vermogen en opleiding te zorgen voor hun eigen veiligheid en gezondheid en voor die van anderen, de beschikbaar gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen correct te gebruiken, de vereiste opleiding te volgen of verstrekte informatie op te nemen en gesignaleerde gevaren door te geven aan collega’s en leidinggevenden.
Behalve een Arbowet is er ook een Arbeidsomstandighedenregeling (Arboregeling) en een Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit). Hierin worden de basisregels van de Arbowet nader uitgewerkt.