De MVO Factsheet Soja geeft inzicht in de meest opvallende ontwikkelingen in de mondiale productie, consumptie en handel van producten uit het sojacomplex. Ook wordt aandacht besteed aan de rol die GMO, handelspolitiek en duurzaamheid hierin spelen. Een duurzame grondstofvoorziening zal een steeds belangrijker issue worden in de grote sojaproducerende en -consumerende landen. Er zijn diverse initiatieven ontwikkeld op dit terrein en in juni 2011 is de eerste RTRS-gecertificeerde soja op de markt gekomen.  

Robuuste groei (GM-)sojaproductie
De mondiale sojaproductie bereikte afgelopen jaar een recordvolume van 263,8 miljoen ton en maakte in de periode 1995-2010 met een gemiddelde jaarlijkse toename van 7,4% een sterke groei door. Dit was met name te danken aan areaaluitbreiding in Brazilië en Argentinië. No-till farming heeft hierin zeker een belangrijke rol gespeeld. Sinds de introductie van GM-sojabonen in 1996 heeft het areaal beplant met deze sojabonen in Argentinië, Brazilië en de Verenigde Staten (V.S.) een indrukwekkende groei laten zien. 

Enorme crushtoename in China en Zuid-Amerika
Sinds 2010 is China met bijna 50 miljoen ton de grootste verwerker van sojabonen, op afstand gevolgd door de V.S. (47 miljoen ton), Argentinië (36,8 miljoen ton) en Brazilië (35,5 miljoen ton). De robuuste groei van de mondiale sojacrush (+94% naar 218 miljoen ton) was een gevolg van de sterk toegenomen vraag naar plantaardige eiwitten en oliën. Door koopkrachtverbetering wereldwijd zijn steeds meer mensen vlees gaan eten. Sojameel speelt een zeer belangrijke rol in de productie van diervoeders. De biodieselindustrie heeft de afgelopen jaren een steeds groter deel van de mondiale sojaolieproductie opgeslokt. De groei van de sojameel- en olieconsumptie zal naar verwachting in de komende 15 jaar afvlakken vergeleken met de periode 1995-2010. 

Met name Brazilië en de V.S. profiteren van Chinese crush
In China wordt de import van sojabonen gestimuleerd door lagere importtarieven te hanteren op sojabonen ten opzichte van olie en meel. Het zijn met name de V.S. en Brazilië die in deze Chinese groeiende behoefte aan sojabonen voorzien. Hoewel er ook een behoorlijk volume aan Argentijnse sojabonen naar China ging in 2010, is Argentinië door haar differentiële exportbelastingen veel meer georiënteerd op de internationale sojameel- en oliemarkt. De enorme investeringen in de Chinese sojacrush hebben geleid tot een gigantische overcapaciteit. Dit land importeert dan ook nauwelijks sojameel en -olie en vrijwel de volledige productie wordt afgezet op de binnenlandse markt. De V.S. en in mindere mate Brazilië zijn veel meer gericht op hun binnenlandse markt dan Argentinië. 

Sterk dalende sojacrush in de EU
De beschikbare crushcapaciteit in de EU is steeds meer ingezet voor raapzaad ten koste van soja door de toenemende vraag vanuit de biodieselindustrie. De daling van de sojacrush zal de komende 15 jaar doorzetten en de EU zal naar verwachting in toenemende mate sojaolie en -meel moeten gaan importeren. In de mondiale sojacrush speelt de EU met bijna 13 miljoen ton (2010) een relatief bescheiden rol. De EU-productie van sojameel en -olie is niet voldoende om zelfvoorzienend te zijn en met ongeveer 23 miljoen ton is de EU verreweg de grootste mondiale importeur van sojameel. 

Nederlandse sojacrush voorbijgestreefd door Spanje en Duitsland
Spanje (3,1 miljoen ton), Duitsland (3 miljoen ton) en Nederland (2,4 miljoen ton) waren in 2010 de belangrijkste sojacrushers in de EU. In 2001 was Nederland nog de grootste sojacrusher in de EU maar ons land is voorbijgestreefd door Duitsland en Spanje. 

U kunt de Factsheet hier downloaden. 

Hebt u vragen over deze (gratis) publicatie, dan kunt u contact opnemen met Arnold de Groot (tel. 070-3195113 of groot@mvo.nl).