De Raad voor Werk en Inkomen (RWI) heeft op verzoek van de Stichting van de Arbeid voor twintig sectoren overschotten en tekorten, kansen en mogelijkheden m.b.t. de arbeidsmarkt inzichtelijk gemaakt. Daarmee kan een beleid worden ontwikkeld om moeilijk vervulbare vacatures aan de ene kant en langdurige werkloosheid aan de andere kant te voorkomen. Een van de sectorrapporten betreft de proces-, voedings- en genotmiddelenindustrie, gezamenlijk kortweg procesindustrie genoemd.
Uit het hoofdlijnenrapport blijkt dat er, ondanks de vergrijzing, geen algemeen tekort aan werknemers zal komen, noch voor de arbeidsmarkt als geheel, noch voor de afzonderlijke sectoren. Er zijn wel tekorten op de arbeidsmarkt, maar vaak op heel specifieke deelmarkten, variërend van betonboorders in de bouw tot OK-verpleegkundigen in de zorg. Binnen sectoren zou meer aandacht kunnen worden gegeven aan toeleiding, opleiding en training van personeel voor deze specifieke beroepen.
Uit het sectorrapport voor de procesindustrie blijkt onder meer, dat de werkgelegenheid in 2012 net als in 2011 zal afnemen, met 2 procent voor werknemers en met 1 procent voor uitzendkrachten, evenals het aantal vacatures. Op langere termijn worden met name in de sectorspecifieke beroepen, zoals procestechniek en laboratoriumtechniek behoorlijke tekorten verwacht. Daar komt bij dat het startkwalificatieniveau in de sector verschuift van MBO-1/2 naar MBO-3/4 niveau. Naast structurele personeelstekorten zorgt dit ook voor grotere kwalitatieve discrepanties. De meeste vraag zal zijn naar gekwalificeerden voor de beroepen van operator (MBO-3 en MBO-4 niveau) en analist (MBO-4). De vraag naar procestechnologen en materiaalkundigen op academisch niveau blijft vanwege de vervangingsbehoefte hoog.
Naar verwachting zal de schaarste op de arbeidsmarkt in de procesindustrie de komende jaren groeien. Door vergrijzing en ontgroening zal het voor bedrijven moeilijker worden om geschikt personeel te vinden. Naar verwachting zullen vooral aan MBO’ers proces-, AOT- en laboratoriumtechniek tekorten ontstaan. Om over tien jaar voldoende aanbod te hebben, moet de uitstroom vanuit het MBO met 40 procent toenemen, schat de Regiegroep Chemie. Er ontstaan daarbij ook meer kansen voor HBO’ers. Als de sector actief werkt aan het invullen van de toenemende vervangingsvraag, kunnen ook meer perspectieven ontstaan voor schoolverlaters. Vanwege wet- en regelgeving zijn de mogelijkheden om via BBL-trajecten leerlingen op te leiden relatief beperkt. Daarmee zijn ook de instroommogelijkheden voor schoolverlaters relatief beperkt en kan de sector de slag om nieuw personeel gaan verliezen. De sectorbeschrijving laat zien dat partijen in de sector daarom bezig zijn met plannen om meer jongeren via duale trajecten naar een baan in de procesindustrie toe te leiden.
Het project is een stap in de tijd. Bedoeling is om de sectorbeschrijvingen op basis van actuele informatie en praktijkervaringen in de loop van 2012 verder aan te vullen. Dan wordt ook regionale sectorinformatie als onderdeel van de beschrijvingen opgenomen.